گونه شناسی گل آفتابگردان

 گل آفتابگردان، دارای سابقه ای طولانی به عنوان بخشی از رژیم غذایی انسان، برای قرن ها بوده است.

بومیان آمریکا دانه های آفتابگردان را برداشت نموده و از آن به صورت خام یا پخته استفاده می کردنند، آنها با استخراج روغن از دانه های آفتابگردان، آن را در نان و حتی به عنوان ضماد دارویی مورد استفاده قرار می دادنند.

دانه های آفتابگردان منبع خوبی از کلسیم، فسفر و پتاسیم هستنند.

 

گلهای آفتاب گردان، از نظر اندازه و تعداد گلبرگها و گاهی رنگ گل  (زرد، نارنجی، قرمز، کرم، ارغوانی و برنزه) از تنوع زیادی برخوردار هستند تا جایی که برخی از نمونه های زینتی آفتابگردان،به دليل تعداد زیاد گلبرگهایش، اصلا شبيه آفتابگردان نيستند!

 

تقسیم بندی انواع گل آفتاب گردان بر اساس خصوصيات ظاهری و طول عمر :

 آفتابگردانهای بلند، چند ساله:

برخی انواع از گونه های آفتابگردان با فرا رسيدن فصل سرد قسمت هوایی خود را از دست می دهند اما با گرم شدن هوا در بهار مجددا و با کمک قسمتهای زیرزمينی که در طی زمستان در زیر زمين زنده مانده اند مجددا جوانه می زنند و سبز می شوند.

از جمله این گونه ها می توان به H.maximiliani اشاره کرد

که ۳-۱ متر ارتفاع با ساقه ای بدون انشعاب و برگهایی باریک به طول ۲۵ سانتيمتر در قسمت پایين ساقه و ۵ سانتيمتر در قسمت  ساقه دارد. گل ۱۲ سانتیمتر قطر دارد و گلبرگهای آن زرد رنگ هستند و علاوه بر جنبه زینتی برای توليد دانه های خوراکی کاشت می شوند.

 

H. Angustifolius است که حدود ۱­۲ متر ارتفاع دارد و گلها نيز ۸ سانتيمتر قطر و برگهایی باریک دارند و البته در زمينهای مرطوب رشد خوب دارد.

 

آفتابگردانهای کوتاه، چند ساله:

این نوع از آفتابگردانها قد کوتاهی دارند به طوریکه با سایر گلهای فصلی نيز می توان آنها را مورد استفاده قرار داد. مثلا گونه H.salicifolius حداکثر ۱۲۰ سانتيمتر ارتفاع می یابد و در فصل پایيز گلهایی زرد رنگ با مرکزی قهوه ای رنگ دارد و قطر گلها نيز حدود ۱۳ سانتيمتر است. برگها حدود ۱۰ سانتيمتر طول دارند .

 

آفتابگردانهای بلند، یکساله:

معمولی ترین انواع آفتاب گردان است که ساقه های بلند آنان گاهی نياز به قيم پيدا می کنند تا بر اثر سنگينی گل ساقه ها خم نشوند و نشکنند. از معروفترین گونه های آفتابگردان که در این گروه قرار ميگيردH. Annuus است که می تواند حتی به ارتفاع ۳ متر نيز برسد و گلهای آن در تابستان شکوفا می شوند و در صنعت روغن گيری نيز بسيار مورد استفاده دارد.

 

آفتابگردانهای کوتاه، یکساله :

این نوع از گياهان اکثرا به همان گونه H. Annuus تعلق دارند اما قد و قامتی کوتاه دارند و حدود ۶۰ سانتيمتر ارتفاع می یابند و حدود ۶۰ روز بعد از کاشت نيز گل می دهند.

 

 

قسمت رنگين گلهای آفتابگردان در واقع گلچه های شعاعی هستند که می توانند به رنگهای زرد قرمز نارنجی و سایر رنگها باشند اما عقيم هستند و از آنها دانه ای توليد نمی شود اما در دنيای گلها و گياهان همين گلچه های رنگين هستند که جلب توجه می کنند .گلچه هایی که در مرکز گل قرار گرفته اند گلچه های لوله ای هستند که بعدها تبدیل به ميوه (دانه) آفتابگردان می شوند. این دانه ها در صنایع روغن کشی و توليد روغن گياهی مصارف زیادی دارد.

 


 برای نخستین بار در جهان گونه گیاهی جدیدی از خانواده گل آفتابگردان در ایران و در شهر مشهد کشف شد.

محققان پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری گروه زیست شناسی دانشگاه بوعلی سینای همدان، موفق به کشف یک گونه گیاهی جدید از خانواده گل آفتابگردان شدند.

این گیاه که برای اولین‌بار به جهان معرفی شد؛ گونه‌ای جدید از سرده آفتاب‌ گردانیان (Helianthus)، است که محققان پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد آن را از کوه‌های هزارمسجد، منطقه رادکان واقع در شمال غربی چناران جمع‌آوری کرده اند.  

نام فارسی این سرده، گل‌گندمی است؛ اما مردم خراسان به  آن گوش‌بره می گویند. 

 

13 گونه از جنس(سرده) آفتاب‌ گردانیان در ایران می‌روید که پیش از کشف گونه ی جدید، فقط 12 گونه از این جنس وجود داشت،

 که با معرفی گونه جدید یاد شده، تعداد آن ها در ایران به 13 و در خراسان به دو گونه افزایش یافت، پیش از این، گونه ایی دیگر از این جنس به‌ نام  Klasea latifolia از خراسان گزارش شده بود. محققان، این گیاه جدید را Klasea nana نام گذاری نمودنند.

 در خصوص این رویداد علمی، مقاله ای در مجله Annales Botanici Fennici کشور فنلاند به چاپ رسیده است.

 


آشنایی بیشتر با گل آفتابگردان

 

نوشتن سوال یا نظر

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

تماس با ما

    

ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید